2 Following
linhtalinhtinh

Linhtalinhtinh

Currently reading

The Houses of History: A Critical Reader in Twentieth-Century History and Theory
The Complete Calvin and Hobbes
Bill Watterson

Ho Chi Minh

Ho Chi Minh - William J. Duiker Lần này tôi từ bỏ thói quen đọc sách bằng tiếng gì thì viết bình bằng tiếng ấy, vì tôi hướng tới đối tượng khác chứ không phải chỉ cho tôi.

Đây là một cuốn sách tiểu sử về Hồ Chí Minh rất công phu và chi tiết. Duiker sử dụng rất nhiều nguồn tài liệu và ông dùng tới 4 thứ tiếng để nghiên cứu (Anh, Pháp, Việt, Trung), trong đó có rất nhiều tài liệu có giá trị từ tình báo Pháp, nhưng đặc biệt hơn so với các sách khác, theo tôi thấy, là Duiker sử dụng rất nhiều các văn kiện từ Việt Nam.

Có cái hay mà cũng có cái dở trong cách sử dụng nguồn như vậy. Ví dụ như về thời niên thiếu của HCM, thỉnh thoảng tôi không khỏi bật cười vì một số chi tiết nghe rất "thần thoại," viết ra để hình tượng hóa nhân vật. Dĩ nhiên, Duiker viết có chọn lọc và ông cũng đưa ra nhiều hoài nghi về các tài liệu này, dù chúng được viết bởi các thế hệ sau hay bởi chính HCM.

Tuy nhiên quan trọng hơn, Duiker để tâm nghiên cứu các văn kiện Đảng, các ghi chép chính thức của chính phủ VN. Có lẽ trong khoảng thời gian từ 193x trở đi thì các tài liệu này đặc biệt quan trọng vì lượng thông tin từ tình báo Pháp cũng như từ các thư từ giấy tờ liên lạc với quốc tế giảm hẳn. Đây cũng là lý do khiến cho càng về cuối cuộc đời HCM, những năm 50-60, HCM hiện lên không còn được trực tiếp, như là một cá nhân nữa (không phải lỗi tác giả, tài liệu không tồn tại nhiều, vậy thôi). Vấn đề là tôi thán phục tại sao Duiker có thể nhìn thấu thứ văn chương mà tôi thường không bao giờ hiểu được, do chúng được viết quá hoa lá cành với nội dung ẩn dấu, hoặc cố tình chả có nội dung gì cả. Thế nhưng tác giả đọc hết và phân tích rất rõ ràng các vấn đề chính trị, xung đột nội bộ, các phe phái và tranh chấp, các đường lối. Nhìn chung tôi sợ chính trị và ngoại giao, chúng quá... khó hiểu, và quá là tinh xảo. Phải vô cùng khéo léo và tinh ý.

Đọc về tiểu sử của HCM đúng như đọc về lịch sử chiến tranh Đông Dương và chiến tranh Việt Nam, đặc biệt là chiến tranh Đông Dương. Thú thật đây là lần đầu tiên tôi đọc sách sử về giai đoạn nửa đầu thế kỷ 20 ở VN nên hoàn toàn choáng ngợp sửng sốt trước các vấn đề chính trị trong nước. Duiker tóm tắt và cho cái nhìn toàn cảnh rất rõ ràng, rất dễ hiểu nên tôi rất thích. Tuy nhiên đôi khi tôi cũng hơi kiệt sức vì tác giả liệt kê ra nhiều quá, và có giai đoạn tôi lê lết chờ cho tới lúc sự kiện xảy ra. Nhưng dù sao viết chi tiết như vậy là rất có giá trị.

Có một số mảng nhạy cảm về cuộc đời tư của HCM, tôi cũng không thích đề cập tới vì tôi quan tâm tới vai trò của HCM là một nhà chính trị - ngoại giao hơn. Nhưng vấn đề này lại quan trọng với các nhà cầm quyền, khi mà hình ảnh HCM đóng vai trò tạo nên sự hợp pháp của nhà nước, khiến cho tác phẩm không được dịch và xuất bản ở VN vì Duiker kiên quyết không chịu cắt bỏ phần nào của sách. Thật đáng tiếc, tôi rất muốn nhiều người đọc cuốn sách này hơn, vì thái độ viết của tác giả rất dễ chịu, không cực đoan chút nào, chỉ trích có mà hâm mộ cũng có. (Thực ra có một phiên bản dịch tóm gọn do bác Nguyễn Thành Nam - FPT, làm thì phải nhưng khá lược, tôi có đọc thử, nhưng có lẽ mọi người cũng nên tìm đọc). Dĩ nhiên Duiker viết có chính kiến của riêng mình, đó là một sự ngưỡng mộ. Nhưng đó là sự ngưỡng mộ có chừng mực và được chứng minh khá thuyết phục trong toàn bộ tác phẩm. Và tôi cũng bị thuyết phục.